Muzeýler
14.08.2025Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýi 2025-nji ýylyň 15-nji awgustda sagat 10:00-da «Milli gymmatlyklarymyz türkmen gözelliginiň nusgasy» atly milli donlaryň sergisiniň açylyş dabarasyna çagyrýar. Biziň salgymyz: Arçabil şaýolunyň 50-nji jaýy. Habarlaşmak üçin tel: 48-25-92
Kitaphanalar
14.08.2025Aşgabat şäher medeniýet müdirliginiň Merkezleşdirilen kitaphanalar ulgamynyň guramagynda «Milli miras–ynsan kalbynyň nurydyr» ady bilen söhbetdeşlik geçirildi. Söhbetdeşlikde çykyş edenler gözbaşyny müňýyllyklardan alyp gaýdýan, dana pederlerimizden bize miras galan milli gymmatlyklarymyzy gorap saklamak, geljekgi nesillere ýetirmek döwrüň derwaýyslygy, nusgalyk gözelligi, ajaýyplygy, nepisligi bilen dünýä meşhur gymmatlyklarymyzyň genji-hazynasydygy barada gürrüň berdiler. Şeýle-de mähriban halkymyzyň ýer ýüzüne türkmen adyny dünýä ýaýmakda esasy orny eýeleýän milli mirasymyzy, asylly ýol-ýörelgelerimizi kämilleşdirmekde, pederlerimizden gelýän milli däp-dessurlarymyzy dikeltmekde uly işleriň alnyp barylýandygy barada söhbet etdiler. Söhbetdeşligiň ahyrynda milli mirasymyzy öwrenip, halk köpçüliginiň arasynda giňden wagyz etmäge giň mümkinçilikleri döredip berýän Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş sözlerini aýtdylar.
Kitaphanalar
14.08.2025Türkmenistanyň Bazar Amanow adyndaky Döwlet çagalar kitaphanasy ýakynda «Aşgabat» seýilgähinde ýaşajyk okyjylarynyň gatnaşmagynda «Aşgabat» teleýaýlymynyň döredijilik topary bilen bilelikde «Çagalaryň gülküsi iň ajaýyp senadyr» atly söhbetdeşlik geçirdi. Häzirki ajaýyp döwrümizde ýaş nesilleriň sagdyn, berk bedenli, ylymly-bilimli kämil nesil bolup kemala gelmeklerinde alynyp barylýan ajaýyp işler dogrusunda buýsançly gürrüňler edildi. Ýaşajyk okyjylarymyz hem galkynyşly, özgerişli zamanamyzy wasp edýän goşgulary ýatdan, labyzly ýerine ýetirdiler. Baky Bitaraplygymyzyň giňden toýlanylýan 30 ýyllyk şanly toýyna kitaphanamyzda meýilnamalaýyn ýerine ýetirilýän işler barada hem söhbet edildi. Söhbetdeşligiň ahyrynda oňa gatnaşanlar ýaş nesillerimiziň baky bagtyýarlygyny üpjün etmeklikde durmuşa geçirilýän uly tagallalary üçin Gahryman Arkadagymyza, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza çäksiz alkyşlary beýan etdiler.
Kitaphanalar
13.08.2025Aşgabat şäher medeniýet müdirliginiň Merkezleşdirilen kitaphanalar ulgamynyň Aman Kekilow adyndaky kitaphana şahamçasy bilen Bagtyýarlyk medeniýet köşginiň bilelikde gurnamagynda «Parahatçylygyň we ynanyşmagyň aýdyň ýoly bilen» ady bilen gürrüň geçirildi. Çärede çykyş edenler Döwletimiziň daşary syýasy strategiýasynyň bitaraplyk ýörelgesi we Milletler Birleşiginiň işi bütin dünýäde parahatçylygy, ählumumy abadançylygy, durnukly ösüşi üpjün etmegi nazarlaýandygy, Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplygymyzyň 30 ýyllygynyň gabat gelmegi, Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň nyşanynyň merkezinde ýaşyl Tugumyzyň hem-de Birleşen Milletler Guramasynyň baýdagynyň şekillendirilmegi ýurdumyzyň abraýly halkara gurama bilen oňyn hyzmatdaşlyga esaslanýan köpýyllyk dostlukly gatnaşyklaryndan habar berýändigi barada gürrüň etdiler. Şeýle-de gürrüňdeşligiň dowamynda Gahryman Arkadagymyzyň «Parahatçylyk sazy, dostluk, doganlyk sazy» atly ajaýyp eserinden birnäçe rowaýatlar aýtdylar. Çäräniň ahyrynda ýurdumyzda parahatçylygyň, asudalygyň, jebisligiň höküm sürmegi ugrunda beýik işleri alyp barýan Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş sözlerini beýan etdiler.
Kitaphanalar
13.08.2025Türkmenistanyň Bazar Amanow adyndaky Döwlet çagalar kitaphanasy ýakynda Ylymlar akademiýasynyň garamagyndaky Merkezi Ylmy kitaphanasynda «Aşgabat» teleýaýlymynyň ýazgy etmeginde, tegelek stoluň başynda söhbetdeşlik geçirdi. «Ygrarlylykdan özgerişe tarap: Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletleriň üçünji maslahatynyň Hereketler Maksatnamasyny öňe sürýän zenanlar» atly ýolbaşçy zenanlaryň forumy we Durnukly ösüş maksatlaryna ýetilmeginde, sebit we ählumumy derejede durnuklulygyň üpjün edilmeginde, döwletleriň hem-de halklaryň arasynda parahatçylygyň, ynanyşmagyň berkidilmegini şertlendirýän syýasy, durmuş-ykdysady, medeni-ynsanperwer işlere goşant goşmakda zenanlaryň tagallalarynyň ýokary derejede ykrar edilýändiginiň we goldanylýandygynyň aýdyň nyşany hökmünde netijeli häsiýete eýe. Bular dogrusynda söhbetdeşlige gatnaşan zenanlar buýsançly gürrüňleri berdiler. Söhbetdeşligiň ahyrynda oňa gatnaşanlar ýurdumyzda zenanlaryň syýasy, ykdysady we jemgyýetçilik ugurlarynda mynasyp zähmet çekmeklerine giň şert mümkinçilikleri döredip berýän Gahryman Arkadagymyza, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza sag bolsunlary beýan etdiler.
Medeni miras
13.08.2025Hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdymyzda ussat halypa bagşy-sazandalarymyzyň hormaty belentde tutulýar. Ol halypalaryň her biri bize goýup giden baý mirasy we özboluşly ýerine ýetiriş aýratynlyklary hem-de biri-biriniňkä meňzemeýän täsin owazlary bilen tapawutlanýarlar. Ussat halypalar kär edinen senedine irginsiz zähmet çekip gelipdirler. Nota sowady bolmasa-da, ýiti ýatkeşligi bilen olar milli aýdym we saz sungatynyň iň inçe tärlerini hem ele almagy başarypdyrlar. Şeýlelik bilen bu täsin sungatyň inçe syrlaryny özlerine siňdirip halka paýlap gezipdirler. Ýazmuhammet kösäniň hakyky ady Nyýazmuhammetdir. Ol 1875-nji ýylda Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabynda dünýä inýär. Onuň kakasyna Öwez diýer ekenler. Ol hem şahandaz adam bolupdyr. Köse lakamy oňa ýaşlygynda bile oýnan oglanlarynyň degişmesinden galypdyr. Şeýlelikde, ýörgünli lakama öwrülip gidipdir. Ýazmuhammet tüýdükçi ýaşlygynda goňşy obalaryndaky Agajan tüýdükçiden tälim alýar we halypa tutunýar. Bu halypa ussat tüýdükçiler Baky Maşakow, Şajyk Gulow, Musa Allamyrat, Nury tüýdükçi, Öwez tüýdükçi ýaly ägirt sazandalary hem ýetişdiren halypadyr. Ýazmuhammet köse Agajan tüýdükçini, Peýdaguly tüýdükçini özüne halypa edinýär. Olardan gargy tüýdük mukamlarynyň gadymky çalnyş nusgalaryny öwrenýär. Meşhur tüýdükçi Ýazmuhemmet Köse, Hydyr bagşy, ussat tüýdükçi Annaguly Sary, Muhammetmyrat Nepesli, Garly bagşy dagy bilen ýyllaryň dowamynda bile tirkeşýär. Nursähet bagşynyň, Jumasähet bagşynyň, Babanyýaz bagşynyň ýanynda tüýdük çalyp gezýär. Ol ussat tüýdükçileriň deňine ýetende, 1925-nji ýylda türkmen aýdym-sazyny we bagşy-sazandalarynyň mirasyny öwreniji rus alymy Wiktor Aleksandrowiç Uspenskiý bilen duşuşýar. Gargy tüýdük heňleriniň iň gadymy nusgalarynyň birnäçesini saz öwreniji alyma çalyp berýär. W.A.Uspenskiý Ýazmuhammet Köseden “Hörele gubam”, “Düşmüşem zyndana”, “Gyr atym” atly heňleri ýazyp alýar. W.A.Uspenskiniň tagallasy bilen Ýazmuhammet Köse Aşgabada çagyrylýar. Aşgabatda Türkmen döwlet filarmoniýasynyň halk saz gurallary ansamblyna goşulýar. 1935-nji ýylda bolsa onuň ussatlyk bilen çalýan sazlary Türkmenistan radiosynda-da ýygy-ýygydan ýaňlanýar. 1935-nji ýylda Moskwa şäherinde geçirilen aýdym-saz ýazgysyna-da gatnaşyp, Türkmenistanyň at gazanan bagşysy Nursähet Halsähediň, Jumasähet bagşynyň aýdan aýdymlaryna sazandarlyk edýär. Muhammetmyrat Nepesli bilen bilelikde hem “Gülüm, Öwezjan”, “Nowaýy” atly heňleri gramplastinka üçin ýazga berýär. Ýazmuhammet Köse özüniň uly sungatyny ulus-iline bagyş edýär. Baky Maşakow ýaly ussat tüýdükçileri ýetişdirýär. Onuň çalan nusgalyk mukamlary Marynyň radiosynda, Türkmenistan radiosynda wagtal-wagtal ýaňlanyp durýar. Baky Maşakow 1905-nji ýylda Mary welaýatynyň Gülüstan daýhan birleşiginde daýhan maşgalasynda dünýä inýär. Onuň şol döwürlerde has ýörgünli gargy tüýdük saz guralyny saýlamaklygynyň sebäbi, onuň daýylary gargy tüýdük çalar ekenler. Ol çagalykdan ilki dilli, soňam gargy tüýdük çalmagy öwrenipdir. Otuz ýaşlarynda Baky tüýdügi gowy ele alansoň, 1937-nji ýylda ýaňy döredilen aýdym-saz toparyna kabul edilýär. 1941-nji ýylda Türkmen döwlet filarmaoniýasy döredilen badyna-da ol ýere işe çagyrylýar. Ýurdumyzyň dürli ýerlerinden gelen ýanamaçy bagşylaryň hem-de tüýdüge goşulyp aýdym aýtmaga höwesekleriň köpüsine sazandarlyk edýär. Radioda yzygiderli çykyş edipdir. 60-njy ýyllaryň ahyrlarynda D.Öwezow adyndaky Türkmen döwlet ýörite sazçylyk mekdebinde işläp başlaýar. Ol ýerde tüýdükçiler ansamblyny döredýär. Şol döwürdenem Baky Maşakowyň halypalyk ýoly başlanýar. Ýörite sazçylyk mekdebiniň milli saz gurallary bölüminde okap, tüýdük saz guralyny öwrenmäge höwesli ýaşlaryň birnäçesi Baky aganyň tälimlerini alyp ugraýar. Şeýlelik bilen ömüriniň ahyrky günlerine çenli şol ýerde mugallymçylyk eden Baky Maşakowyň ilkinji şägirtleri peýda bolýar.  Baky Maşakowyň şägirtleri Türkmenistanyň at gazanan artisti, sungaty öwreniş ylymlaryň doktory Çaryýar Jumaýew we Aşyr Ýazmyradow öz halypasynyň däbine eýerip, halypasyndan öwrenen tüýdük çalmak sungatyny mynasyp dowam etdirip, öz şägirtlerine geçirip ýörler. Türkmenitanyň halk saz sungatyny ösdürmekde bitiren hyzmatlary üçin Baky Maşakowa 1994-nji ýylda “Türkmenistanyň halk artisti” diýen belent at dakylýar. Ussat tüýdükçiniň çalan sazlaryndan 90 töweregi häzir türkmen radiosynyň altyn hazynasynda saklanýar. Şeýle hormata mynasyp bolan tüýdükçi halypalary ýatlap Türkmenistanyň medeniýet ministrliginiň Maddy däl medeni miras müdirliginiň we Mary welaýat medeniýet müdirliginiň bilelikde gurnamagynda, Mary welaýatynyň Wekilbazar etrap medeniýet merkezinde aýdym-sazly dabara geçirildi. Ussat tüýdükçi Ýazmuhammet Kösäniň hem-de Türkmenistanyň halk artisti Baky Maşakowyň ömri-döredijiligine bagyşlanan “Sährany hüwdülän tüýdük sazlary” atly bu dabara uludan tutuldy. Dabarany Aýdogdy Allakulyýew alyp bardy. Soňra Türkmenistanyň at gazanan medeniýet işgäri Töre Nobatow çykyş edip, halypalaryň manyly durmuş ýoly, goýup giden baý mirasy barada giňişleýin gürrüň berdi. Dabarada Mary şäheriniň bagşysy Rüstem Onbegiýew tarapyndan ýerine ýetirilen “Ýagma bulut”, Tagtabazar etrabynyň Gulja geňeşligindäki Gulja oba medeniýet öýüniň müdiri Meretgeldi Tüňňiýewiň ýerine ýetiren“Çykdym güller”, “Gelmez Leýli” we “Torgaý guşlar”, Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň Goýunjy geňeşligindäki çagalar sungat mekdebiniň bagşy mugallymy Maksat Gurbanow tarapyndan ýerine ýetirilen “Gyrat saňa”, “Aga begler” ýaly aýdymlar belentden- belent ýaňlandy. Marynyň Ýolaman Hummaýew adyndaky ýörite sazçylyk mekdebiniň Milli saz gurallar bölüminiň tüýdük mugallymy Muhammet Saparow hem çykyş edip, bu halypalaryň ömür-durmuş ýoly we ýerine ýetiren sazlary barada täsin gürrüňleri berdi. Ol sözüniň ahyryny türkmen halk sazy “Küýzeli gyz” bilen tamamlady. Türkmen halk aýdym-sazlary dabara gatnaşyjylarda ýatdan çykmajak ýakymly täsir galdyrdy. Dabarany şirin aýdym-sazlary bilen bezän bagşy-sazandalara Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi tarapyndan ýadygärlik sowgatlar gowşuryldy. Türkmen milli aýdym-saz sungatynyň taryhyny ýerine ýetirijilik ussatlygy bilen bezän halypalaryň ömri-döredijiligini we baý mirasyny öwrenmeklige giň ýollar açyp beren Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, tutumly işleri rowaç bolsun. Çynar GURBANOW Maddy däl medeni miras müdirliginiň baş hünärmeni
Täzelikler
13.08.202512-nji awgustda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Hazar deňziniň güni dabaraly bellenildi. Mälim bolşy ýaly, 2006-njy ýylyň 12-nji awgustynda Hazar deňziniň deňiz gurşawyny goramak hakynda Çarçuwaly konwensiýa güýje girdi. Bu resminama kenarýaka ýurtlaryň bäşisiniň wekilleri tarapyndan Tähranda 2003-nji ýylyň 4-nji noýabrynda gol çekilipdi. Tähran konwensiýasy diňe bir Hazaryň daşky gurşawyny mümkin bolan hapalanma çeşmelerinden goramak bilen çäklenmän, eýsem, onuň deňiz gurşawyny aýawly saklamaga, dikeltmäge, gorap saklamaga hem gönükdirilendir. Öňde goýlan wezipeler tebigaty goramagyň ykrar edilen halkara ýörelgeleriniň birnäçesine, hususan-da, Hazar deňziniň biologik baýlyklaryndan rejeli peýdalanmaga, daşky gurşawa ýetirilýän täsirlere baha bermäge, oňa gözegçilik etmäge esaslanýar. Bu maksatlara ýetmek üçin Hazarýaka döwletleriň özbaşdak ýada bilelikde ähli zerur çäreleri görmegi we halkara guramalar bilen hyzmatdaşlyk etmegi zerurdyr. Hazar deňziniň gününi bellemek hakyndaky çözgüt 2007-nji ýylyň maýynda Baku şäherinde geçirilen Tähran konwensiýasynyň birinji maslahatynda Hazarýaka ýurtlar (Russiýa Federasiýasy, Azerbaýjan Respublikasy, Eýran Yslam Respublikasy, Gazagystan Respublikasy we Türkmenistan) tarapyndan kabul edildi. Hazar deňzi bilen bagly meseleler türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan binýady goýlup, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda yzygiderli durmuşa geçirilýän ýurdumyzyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Türkmenistan Hazar meseleleri boýunça dialogyň işjeň gatnaşyjysy bolup, ähli gyzyklanma bildirýän hyzmatdaşlar bilen, ilkinji nobatda, Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerinde Hazaryň deňiz gurşawyny gorap saklamaga gönükdirilen netijeli gatnaşyklary çuňlaşdyrmak ugrunda çykyş edýär. Hazar deňzi dünýädäki umman gelip çykyşly iň iri içerki suw howdanydyr. Ol biziň günlerimize çenli öz ajaýyp gözelligini we tebigy künjekleriniň köpdürlüligini, baý ösümlik, haýwanat dünýäsini saklap galypdyr. Hazaryň ösümlik, haýwanat dünýäsiniň köp görnüşleri endemik bolup, sebitiň biologik köpdürlüliginiň gymmatly genofonduny düzýär. Ol ösümlik we haýwanat dünýäsiniň, şol sanda Tebigaty goramagyň halkara birleşiginiň Gyzyl kitabyna girizilen seýrek duş gelýän we diňe şu ýere mahsus bolan köp sanly görnüşleriň ösýän, ýaşaýan künjegidir. Ýurdumyzyň döwlet ekologiýa maksatnamalarynyň hem-de taslamalarynyň binýadynda Hazarýaka sebitde ýaşaýan halklaryň, şol sanda dünýädäki ähli halklaryň abadançylygynyň hatyrasyna gönükdirilen, has anygy, täsin suw giňişliginiň baýlyklaryny aýawly saklamak we artdyrmak, deňziň düýbünde ýerleşýän mineral, uglewodorod serişdeleri rejeli peýdalanmak, daşky gurşawyň abadançylygyna aýawly çemeleşmek maksatlary durýar. Dünýäniň täsin tebigy «merjeniniň» şanyna guralan şu gezekki dabaralar hem Türkmenistanyň ekologiýa syýasatynyň üstünliklere beslenýändiginiň nobatdaky aýdyň beýany boldy.
Muzeýler
12.08.2025«Halkara parahatçylyk we ynanyşmak» ýylymyzda ýokary guramaçylykda, uly ruhubelentlikde geçirilýän çäreler, wagyz-nesihat duşuşyklary, hoşallyk maslahatlary ajaýyp ýylymyzda bellenilýän şanly seneler bilen utgaşyp her bir raýatyň göwün guşyny ganatlandyrýar. Şeýle ýokary guramaçylykda geçirilen çäreleriň biri-de Lebap welaýatynyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýinde BMG-nyň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar boýunça üçünji maslahatynda kabul edilen kararlary we çözgütleri halk köpçüligine wagyz etmek maksady bilen, Lebap welaýatynyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň Türkmenabat şäher häkimliginiň, Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Türkmenabat şäher komitetiniň, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky ýaşlar guramasynyň Türkmenabat şäher Geňeşiniň, Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň Türkmenabat şäher komitetiniň bilelikde gurnamagynda dabaraly maslahat geçirildi. Maslahata welaýatymyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, muzeý hünärmenleri uly ruhubelentlikde gatnaşdylar. Dabaraly maslahatyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza tüýs ýürekden sagbolsunlaryny beýan etdiler. Gülälek BATYROWA Lebap welaýatynyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň usulçysy 
Kitaphanalar
12.08.2025Aşgabat şäheriniň medeniýet müdirliginiň Merkezleşdirilen kitaphanalar ulgamynyň Gurbannazar Ezizow adyndaky kitaphana şahamçasy bilen Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşygynyň bilelikde guramagynda «Awaza-dünýäniň dostluk merkezi» ady bilen Türkmenistanyň jemgyýetçilik guramalarynyň merkezi binasynda söhbetdeşlik geçirildi. Söhbetdeşlikde çykyş edenler täze taryhy döwürde durmuşa geçirilýän beýik işler umumadamzat bähbitlerini, dost-doganlygy nazarlaýandygyny, Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlygy netijeli ösdürilýändigini, ynha BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilmegi hem aýratyn many-mazmuna eýedigi barada çykyş etdiler. Söhbetdeşligiň ahyrynda döwlet ähmiýetli beýik işleri durmuşa geçirýän Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş sözlerini aýtdylar.
Kitaphanalar
12.08.2025Aşgabat şäher medeniýet müdirliginiň Merkezleşdirilen kitaphanalar ulgamynyň guramagynda Aşgabat şäher häkimliginiň toplumy binasynda Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň «Magtymguly–dünýäniň akyldary» atly ajaýyp kitaby esasynda söhbetdeşlik geçirildi. Söhbetdeşlikde çykyş edenler hormatly Prezidentimiziň türkmen halkyna peşgeş beren «Magtymguly–dünýäniň akyldary» atly kitaby asyrlardan gözbaş alýan edebi akyl-akabanyň dowamaty bolup durýandygy, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň bu kitabynda akyldar şahyrymyzyň edebi mirasy, ömri, döredijiligi, dünýä medeniýetine goşan ägirt uly goşandy dogrusynda beýan edilýändigi barada gürrüň berdiler. Şeýle-de bu nusgalyk kitap bütin türkmen halky üçin gymmatly gollanma bolup, geljekki nesiller üçin hem edebi miras boljakdygy barada söhbet etdiler. Söhbetdeşligiň ahyrynda türkmen edebiýatyny dünýä ýaýmakda uly işleri alyp barýan türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş sözlerini aýtdylar.
